اسبونیوز : مردم اسبوکلای شهرستان ساری ، یک روز از هفته ی پس از تعطیلات سال نو را به مراسم و آیین باستانی که به قَوِر سَر روز ( روز رفتن سر قبر ) مشهور شده است ، اختصاص می دهند . در اصل این مراسم بر اساس تقویم تبری در 26 عید ماه یا همان 28 تیرماه شمسی برگزار می شود. در روستای اسبوکلا نیز این مراسم به گونه ای خاص اجرا می شود . در ادامه درباره ی این آیین در روستای اسبوکلا می خوانید. مراسم امسال دیروز ، پنج شنبه 21 فروردین 1393 در مزار روستا برگزار شد . پیشینه ی مراسم 26 عید ماه یا جشن مردگان در فرهنگ اساطیری مازندران تاریخ گاهی برخی از داشته‌های خود را در گذر زمان ‌جا می‌گذارد تا حداقل شِمایی از آ‌ن برای آیندگان به یادگار بماند . آداب و سنن و فرهنگ‌هایی که شاید در گذشته جایگاهی رفیع در بین اقوام مختلف و به مرور در بین نسل‌های متفاوت داشت ، به دلیل برخی از ویژگی‌ها در گذر زمان دچار چالش می‌شود که گاه به‌کلی فراموش و یا گاهی استحاله می‌شود و شکل و قالب جدیدی به خود می‌گیرد.  فرهنگ‌ها معمولاً با گذشت زمان دچار چنین حالت‌هایی شده و تحت تأثیر جریان‌های مذهبی ، سیاسی و یا حتی براساس حوادث طبیعی دستخوش تغییر می‌شوند. برخی از رگه‌های فرهنگ‌های کهن به ‌دلیل استواری و اهمیت خود با هر تلاش و جان‌کندنی باشد از لابه ‌لای حوادث‌ مختلف سر خود را بالا می‌گیرند و به همراه زمان پیش می‌آیند. در مازندران هنوز خرده ‌باورها و خرده ‌فرهنگ‌ هایی از اندیشه‌ها و آیین ‌های اقوام و نسل ‌های گذشته در میان نسل حاضر به ودیعت مانده است ، با این تفاوت که رنگ و شکل آن تغییر کرده است . یکی از این رسم‌ها و یا باورها ، مراسمی ‌است که هر ساله در تاریخ  28 تیر ماه ، یا براساس تقویم باستانی مازندران «بیس ‌و شش ‌اَیدِما – عَیدِ ما - » در روستاهای مازندران برگزار می‌شود و در آن جا معمولا کشتی‌گیرهای منطقه با هم رقابت می‌کنند. باور مردم مازندران بر این است که فریدون که به دور از مادر در سوادکوه در جوار مردی پارسا بزرگ می شود ، پس از دیدار با مادرش فرانک به راز مرگ پدرش آبتین به دست مزدوران ضحاک پی می برد و با گردآوری لشکری بزرگ به ضحاک حمله می کند و او را شکست می دهد . در این پیروزی سربازان زیادی از لشکر فریدون کشته می شوند . مردم بر این باورند که به پاس این پیروزی بزرگ طبیعت هم جشن گرفته و نو می شود . مردم سوادکوه این پیروزی را جشن می گرفتند و همچنین کشته شدگان این جنگ را نیز از یاد نبرده و برای آن ها مشعل روشن می کرده اند . اگر ریشه ی این آیین را در این باورهای کهن باستانی بدانیم ، پس از اسلام و با پذیرفتن مذهب شیعه توسط مردم مازندران ، به مرور آموزه های دینی اسلامی با این آیین در آمیخت . این آیین شامل زیارت اهل قبور و قرائت قرآن برای درگذشتگان و برپایی وعظ و خطابه و مرثیه ی مصیبت وارده بر اهل بیت پیامبر (ص) در صحرای کربلا و صله رحم و ... است که سراسر توصیه شده ی دین ماست . مراسم قور سر روز (26 عید ماه) در اسبوکلای ساری در گذشته مراسم قور سر روز به گونه ای متفاوت با حال در روستای اسبوکلا برگزار می شد . معمولاً نخستین جمعه ی بعد از تعطیلات عید را برای برگزاری این مراسم اعلام می کردند . کودکان از دو سه روز مانده اقدام به تهیه شربت ، آلاسکا یخی و پشمک و سرکه ی کاهو و ... می کردند . حتی دختران هم در این کارها شرکت می کردند تا در قَوِر سَر روز چیزی برای فروش داشته باشند . در آن روز بزرگان فامیل به همراه کوچکترها صبح به سر مزار درگذشتگان فامیل می رفتند و قرآن می خواندند . مادران هم در خانه ها تدارک نهاری مفصل می دیدند . در قسمت ورودی مزار بازار کوچک برپا می شد و کودکان شربت و آلاسکا می فروختند و بیرون هم ماشینی پر از کاهو می ایستاد و کاهوهایش را می فروخت . قدیم تر ها برنامه ی کشتی هم به راه می شد . نزدیک ظهر همه در میانه ی مزار جمع می شدند و روحانی روستا برای مردم خطابه و روضه می خواند . آرام آرام زنان و دختران با غذای تهیه شده که در دست و یا بر سر داشتند وارد مزار می شدند و در گوشه ای با دیگر بانوان می نشستند . پس از پایان سخنرانی ، خانواده های فامیل دور هم در جایی از مزار می نشستند و نهار می خوردند و پس از آن به خانه می رفتند . اما چند سالی است از آن مراسم پرشور که همه ی مردم در آن شرکت می کردند ، چیز اندکی نمانده است . بیشتر همان اول صبح است که اهالی برای خواندن قرآن به مزار می روند و سپس به خانه بر می گردند . یک مراسم روضه خوانی هم برگزار می شود . مراسم قَوِر سر روز اسبوکلا دیگر از شکل و شمایل افتاده است . شاید دلایل مختلفی را بتوان برای این مسئله عنوان کرد ولی باید توجه کرد که محبت ها و صمیمیتی که در این مراسم برقرار بود بسیار با ارزش تر از هر نظر و نگاهی است . ما به این مهر و صفایی که میان مردم وجود داشت نیازمندیم . مگر چند مراسم به این شکل وجود دارد که همه ی مردم و همه ی خانواده ی یک فامیل به بهانه ی این روز دور هم جمع می شوند و برای رفتگان خود قرآن می خوانند و نهاری می خورند و ... همه اش مهربانی است . باید این مراسم به همان شکل قدیمی خود احیاء شود . باید باز همه ی مردم روستای اسبوکلا در قَوِرسَر روز ، حول امامزاده قاسم (ع) جمع شوند و پایه های مهربانی را در این روستا محکم تر کنند . مراسم که از تک و تا افتاد دیگر فامیل هایی که در روستا نیستند نمی آیند . متولیان این برنامه ها ان شاء الله برای سال 94 به گونه ای برنامه ریزی کنند که دوباره آن مراسم و آیین کهن که جدای از همه ی نیکی های آن ، تقویت کننده ی روح همدلی و مهربانی و اتحاد مردم اسبوکلا است ، احیاء و به بهترین شکل و با حضور همه ی اسبوکلایی ها برگزار شود . ----------------------------------------------------پی نوشت : از دوست عزیزم آقای آیت سعیدی بابت تهیه ی عکس ها تشکر می کنم .